Eğitimci Yazar Zeynep İlgin’in Kaleminden “Başarı mı, Mutluluk mu Modern Zamanın Çocukluk Kıskacı”

Eskiden sokaklarda koşturan çocukların en büyük telaşı, akşam ezanı okunmadan eve yetişebilmekti. Bugün ise ilkokul sıralarındaki bir çocuğun zihni “LGS’de ne yapacağım?”, “Deneme sınavım kötü geçerse ne olur?”,

“Arkadaşlarımın gerisinde mi kalıyorum?”

sorularıyla dolu. Çocukluk, artık oyun saatleriyle sınav takvimleri arasına sıkışmış durumda. Ne yazık ki büyümeden yorulan bir nesil ile karşı karşıyayız.

Kaygının Görünmeyen Yüzü

Eğitim kaygısı sadece bir sınav stresi değildir. Asıl tehlike, çocuğun kendi değerini aldığı notlarla ölçmeye başlamasıdır. Bir çocuk,

“Ben 80 aldığım için mi seviliyorum, yoksa ben olduğum için mi?”

sorusunu sormaya başladığında, eğitim sistemi asli görevinden uzaklaşmış demektir. Kaygı çoğu zaman üç temel kaynaktan beslenir: 1. Ebeveyn Beklentileri:

“Biz okuyamadık sen oku”,

“Senin için her şeyi feda ettik”

gibi cümlelerin, bir çocuğun omuzlarına yüklediği ağır sorumluluk.

2. Sosyal Karşılaştırma:

Başkalarının çocuklarıyla girilen açık ya da örtük rekabet.

3. Belirsiz Gelecek Korkusu:

“İyi bir okul kazanamazsan hayatın mahvolur” algısıyla oluşturulan yapay bir korku.

Kaygı Döngüsünü Nasıl Kırabiliriz?

Eğitim bir varış noktası değil, uzun bir yolculuktur. Bu yolculuğu çocuklar için daha sağlıklı ve katlanılabilir kılmak bizim elimizde. • Sonucu Değil Süreci Övün: Çocuğun aldığı 100 puanı değil, o puan için gösterdiği çabayı, disiplini ve emeği fark edin. • Hata Yapma Özgürlüğü Tanıyın: Öğrenmenin en güçlü yolu hata yapmaktır. Hatanın bir son değil, bir geri bildirim olduğunu hissettirin.

• Duygusal Sözlük Oluşturun: “Korkacak ne var bunda?” demek yerine,

“Kaygılı olduğunu görüyorum, bunu birlikte nasıl aşabiliriz?”

diyerek yanında olduğunuzu gösterin. Bir çocuğun çocukluğunu, gelecekteki “potansiyel kariyeri” uğruna feda etmek yapılabilecek en büyük pedagojik hatalardan biridir. Akademik başarı çoğu zaman telafi edilebilir; ancak kaybedilen özgüvenin ve çocukluk neşesinin telafisi çok daha zordur. Yarın sabah çocuğunuza kaç puan aldığını sormayın. Bugün ne öğrendiğini ve nasıl hissettiğini sorun. Çünkü bir çocuğun en büyük başarısı, sınav kâğıtlarındaki rakamlar değil; gözlerindeki ışıltıdır.

Saygıyla.