Kaçak Sulama ve Derin Kuyular Güneydoğu’da Enerji Krizi Tehlikesini Artırıyor

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kuraklık ve iklim krizi etkileriyle birlikte su ve enerji kaynakları alarm veriyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın su kıtlığı nedeniyle ikinci ürün mısır ekimini yasakladığı Mardin ve Şanlıurfa’da üreticiler, yasağı ihlal ederek ekime devam ediyor. Üstelik bu üretimlerin büyük kısmı, ruhsatsız açılan derin kuyulardan kaçak elektrikle sulanıyor. Dicle Elektrik verilerine göre, 2025 itibarıyla Şanlıurfa ve Mardin’de toplam 1 milyon 647 bin dekar alanda yasağa rağmen mısır ekimi yapıldı. Bu bölgelerdeki tarlalar, yüzlerce metre derinlikten çekilen suyla sulanırken, kullanılan elektrik miktarı orta ölçekli bir şehrin tüketimini aşmış durumda.

“Mısırın su tüketimi enerji sistemini zorluyor”

Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas, mısırın yüksek su ve enerji tüketimine dikkat çekerek, “Bölgemizde buğday 4 defa sulanırken, mısır 8-9 defa sulanıyor. 100 dönüm mısır arazisi için yaklaşık 122 bin ton su gerekiyor. Aynı miktardaki suyla 400 dönüm buğday tarlasını sulamak mümkün” dedi. Arvas, yasaklara uyulmamasının yalnızca bölgesel değil, ulusal ölçekte de enerji dengesini tehdit ettiğini vurguladı.

Alternatif ürün: Soya, Dicle Elektrik, su ve enerji tüketimini azaltmak için mısır yerine alternatif ürünlere yönelmenin önemine değiniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yüzde 75 hibe desteğiyle başlattığı soya ekimi projelerinde, Şanlıurfa Ceylanpınar’da yapılan denemelerden yüksek verim elde edildiği bildirildi.

11 binden fazla kaçak trafo, Enerji tüketimindeki artışın en somut göstergelerinden biri de kaçak trafolar. Dicle Elektrik’in saha çalışmalarında son iki yılda 11 bin 454 kaçak trafo tespit edildi. Bunların 7 bin 49’u herhangi bir abonelik kaydı olmadan, 4 bin 405’i ise resmi aboneliği olmasına rağmen kaçak kullanım yaptığı belirlenen kişilerce kullanıldı. En fazla kaçak trafo Şanlıurfa’da tespit edildi.

Son 52 yılın en kurak dönemi

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün “İklim, Fenolojik Durum ve Sulama İzleme İstatistikleri – Haziran 2025” raporuna göre, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde son 52 yılın en kurak dönemi yaşanıyor. Haziran ayında yalnızca 1,7 mm yağış kaydedilirken, bu oran uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 80 daha az.

Farkındalık kampanyaları sürüyor

Dicle Elektrik, Eksim Holding çatısı altında yürütülen “Yeteri Kadar” sosyal sorumluluk kampanyasıyla çiftçilere su ve enerji verimliliği konularında eğitimler veriyor, çocuklara yönelik tiyatro ve yarışmalarla da bilinçlendirme çalışmaları yapıyor.